طرح درس دکتری قارچ شناسی
. دکتری تخصصی (Ph.D) قارچ¬شناسی پزشکی Medical Mycology (Ph.D)
قارچ¬شناسی پزشکی شاخه¬ای از علوم پزشکی است و دکتری قارچ¬شناسی پزشکی بالاتری مقطع تحصیلی دانشگاهی است که در این رشته به اعطای مدرک می¬انجامد. در طی این دوره دانشجویان بیماری¬های قارچی، عوامل اتیولوژیک، اپیدمیولوژی، اشکال بالینی، طرز تشخیص، پیشگیری و درمان آنها و چگونگی پژوهش در مسائل مربوطه را می¬اموزیند. دانش¬آموختگان این مقطع علاوه بر گسترش جنبه¬های علمی و نظری رشته به آموزش آنها پرداخته و با تهیه متون تحقیقاتی و نوآوری کمک علمی به پیشرفت¬ مرزهای دانش این رشته نموده و با ارائه خدمات تشخیص آزمایشگاهی و مشاوره¬ای در عالی¬ترین سطح علمی به ارتقاء سلامت جامعه کمک می¬کنند.
2. تاریخچه دکتری قارچ شناسی پزشکی
قدیمی¬ترین مطلب مستند راجع به عفونت¬های قارچی به سال¬های 1000 تا 2000 سال قبل از میلاد برمی¬گردد که در مورد مایستومای پا بوده و از هندوها به جای مانده است.
از اسناد اولیه دیگر می¬توان به مجموعه¬ای اشاره کرد که از بقراط (هیپوکراتیس) پزشک یونانی (370-460 قبل از میلاد) به جا مانده است. علائم مربوط به کاندیدیازیس دهانی، رینگ ورم آماسی و فاووس توصیف شده است.
در طی قرن اول بعد از میلاد عفونت¬های قارچی بدون توجه به اتیولوژی آنها مطرح بوده¬اند ولی در قرن بعد به ماهیت قارچی بیماری¬ها توجه شده و در حقیقت این امر توسط کارهای هنری بعضی از هنرمندان با به تصویر کشیدن آنها توصیف گشته است. از آن میان تینه¬آ امبریکاتا، فاووس و آسپرژیلوس ریوی را می¬توان نام برد.
اگر چه علم قارچ¬شناسی پزشکی در حال حاضر سابقه 165 ساله (از 1839 به بعد) دارد، این رشته از سال 1371 در دانشکده بهداشت علوم پزشکی تهران راه¬اندازی شده است و نسخه حاضر اولین بازنگری برنامه می-باشد.
3. ضرورت دکتری قارچ شناسی (Values) :
علم پزشکی به عنوان یکی از دو علم برتر «علم¬الابدان و علم¬الادیان» در فرهنگ دینی ما اهمیت خاص دارد و بنابراین قارچ شناسی پزشکی نیز که شاخه¬ای از آن می¬¬باشد از این مهم مستثنی نبوده و با عنایت به وظایف آتی دانش¬آموختگان این رشته، توجه به رشد علمی و شخصی افراد از جهات اخلاقی و حرفه¬ای مورد تأکید و اهمیت ما است. ما معتقدیم، که در طی این دوره ویژگی¬هایی را در افراد محقق می¬نماییم که دانش¬اموختگان با اعتقاد به مبانی الهی، ارزش¬های دینی و با توجه به فرهنگ غنی ملی، کرامت انسانی و نیز با تکیه بر توانایی¬های علمی و عملی و دستیابی به جدیدترین اطلاعات مربوط به این رشته بتوانند در زمینه¬های تعلیم و تربیت، تحقیق و ارائه خدمات تشخیصی مشارکت سازنده¬ای در جامعه داشته باشند.
اعتقاد ما بر این است که دانش¬آموختگان بعد از طی این دوره خواهند توانست که برنامه¬های آموزشی و طرح¬های پژوهشی هدفمندی را طراحی و اجرا نموده و کیفیت آموزش قارچ¬شناسی پزشکی را در کشور بهبود و اعتلا بخشند. از نتایجه بدست آمده از پژوهش¬های استاندارد و هدفمند در تولید علم در این رشته سهمی داشته باشند و مسائل مربوط به شناسایی قارچ¬های بیماری¬زا و تشخیص آزمایشگاهی بیماری مربوطه و پیشگیری و درمان را حل کنند و نیز با تشخیص صحیح بیماری¬های قارچی قادرند در ارتقاء سلامت جامعه گام مؤثری بردارند.
4. اهمیت دکتری قارچ شناسی (Mission):
دانشگاه با بهره¬گیری از حداکثر توان و امکانات خود خواهد کوشید تا در این مقطع:
* قارچ¬شناسان دانش¬آموخته مورد نیاز بخش¬های آموزشی و پژوهشی را تأمین کند.
* دانش¬آموختگان این رشته به نیازهای جدید دانش قارچ¬شناسی پزشکی در جامعه پاسخ دهند.
* دانش¬آموختگان مورد نیاز خدمات تشخیص آزمایشگاهی بیماری¬های قارچی را در جامعه تأمین نمایند.
* مشاورین و راهنمایان خوبی را برای پزشکان در مورد مسائل مربوط به بیماری¬های قارچی تأمین نمایند.
* در نهایت قارچ¬شناسان دانش¬آموخته¬ای را پرورش دهد که دارای اندوخته کافی از علم و تجربه بوده و به اعتلای دانش قارچ¬شناسی کشور و دنیا در بعد نظری و عملی از طریق همکاری¬های مشترک بین¬المللی کمک کنند.
5. آینده دکتری قارچ شناسی (Vision):
فارغ¬التحصیلان این رشته با کسب دانش و مهارت¬های پژوهشی در بالاترین حد استاندارد در زمینه بیماری¬های قارچی، تشخیص عوامل بیماری¬زای قارچی و چگونگی پیشگیری و مبارزه با آنها به تنهایی و یا با همکاری سایرین به بهترین وجه ممکن بتوانند در رفع نیازهای آموزشی، پژوهشی، تشخیصی و نیز ارائه راهکارهای لازم در صورت لزوم به عنوان مرجعی جهت انتقال اطلاعات جدید موردنیاز این رشته به حل مشکلات جامعه بپردازند.
6. هدف دکتری قارچ شناسی پزشکی (Aims):
اهداف اصلی برنامه، آموزش و تربیت متخصص ماهر و متعهد قارچ¬شناسی پزشکی است که بتواند خدمات آموزشی
