دوره پسادکتری دورهای موقت با زمان معین برای دانشآموختگان دکتری است که بدون صدور مدرک تحصیلی اجرا میشود.
بنیاد ملی نخبگان، دانشآموختگان برتر دانشگاهی را بر اساس مجموع فعالیتهای نخبگانی آنان در دوران دانشجویی و دانشآموختگی شناسایی میکند تا بتوانند از تسهیلات پسادکتری بهرهمند شوند. در ادامه این مسیر و در راستای سیاستهای کشور برای ایجاد ظرفیتهای جدید برای فارغالتحصیلان دکتری طی هفته اخیر توافقنامهای نیز بین معاونت علمی ریاستجمهوری و دبیرخانه شورای عالی «عتف» منعقد شده است که بر اساس آن ضمن تدوین شیوهنامه اجرایی آییننامه، وبسایتی به منظور شفافسازی فرایندهای حمایت از طرحهای پسادکتری راهاندازی میشود.
دوره پسادکتری دورهای موقت با زمان معین برای دانشآموختگان دکتری است که به منظور انجام پروژههای تحقیقاتی، فناوری، صنعتی، کاربردی و ارتقای مهارتهای تخصصی بدون صدور مدرک تحصیلی اجرا میشود. مدت دوره پسادکتری یک سال است که با تایید کارگروه تا سهسال قابل تمدید است. سال گذشته آییننامه جدید پسادکتری ابلاغ شد که بر اساس آن محقق پسادکتری زیر نظر فرد میزبان فعالیت میکند، همچنین در دوره پسادکتری، فرد حق اشتغال همزمان ندارد.
بر اساس این آییننامه جدید پسادکتری، چهار نوع پسادکتر در نظر گرفته شده است؛ نوع اول پسادکتری بر اساس تحقیقات بنیادی و نوع دوم پسادکتری براساس تحقیقات کاربردی است که مربوط به افرادی است که در طرحهای ارتباط با صنعت دانشگاهها فعالیت دارند که در این نوع پسادکتری، ۵۰ درصد حقوق از محل طرح و ۵۰ درصد از سوی شورای عتف تامین میشود. نوع سوم پسادکتری، آنهایی هستند که دوره خود را در شرکتهای دانشبنیان میگذرانند و نوع چهارم نیز مربوط به فعالیت محققان در شرکتهای صنعتی مثل فولاد و ... است.
دوره پسادکتری در حوزه تحقیقات بنیادی: در این دوره محقق پسادکتری به عنوان همکار یک طرح یا پروژه تحقیقاتی فرد میزبان در مؤسسه در مرتبه استادی یا دانشیاری فعالیت میکند. این طرح باید در مرز دانش و در راستای اولویتهای ابلاغی شورای عالی عتف و مورد تایید مؤسسه باشد. دستاوردهای این دوره نیز باید شامل انتشار مقاله در نشریات معتبر، تالیف کتاب، ثبت اختراع تاییدشده؛ ارائه نظریه در کرسیهای نظریهپردازی و نقد و مناظره (ویژه علوم انسانی و هنر) و یا اثر بدیع و ارزنده هنری باشد.
دوره پسادکتری در حوزه تحقیقات کاربردی: در این دوره محقق پسا دکتری در یک طرح کاربردی فناورانه، نوآورانه و کارآفرینانه که دارای قرارداد بین مؤسسه با صنعت و جامعه است، فعالیت میکند. این دوره زیر نظر فرد میزبان مؤسسه برگزار میشود. دستاوردهای این دوره نیز اساساً شامل محصول مشخص، حل مشکل یا رفع نیاز صنعت و جامعه، ثبت اختراع داخلی و خارجی، ایجاد شرکت زایشی، کمک به نوآوری و توسعه داناییمحور در کشور است.
دوره پسادکتری فناوری: در این دوره، محقق پسادکتری در یک طرح کاربردی فناورانه، نوآورانه و کارآفرینانه که در یک شرکت دانشبنیان در دست اجرا باشد، فعالیت میکند. این دوره زیر نظر فرد میزبان در شرکت دانشبنیان برگزار میشود. دستاوردهای این دوره شامل محصول مشخص، حل مشکل شرکت دانشبنیان، ثبت اختراع داخلی و خارجی، کمک به نوآوری و توسعه داناییمحور در شرکت است.
دوره پسادکتری صنعتی: دوره پسادکتری صنعتی، دورهای تقاضامحور است که محقق پسادکتری در یک پروژه برای حل مساله موردنیاز صنعت زیر نظر فرد میزبان در یک واحد صنعتی فعالیت میکند. دستاوردهای این دوره شامل حل مشکل یا رفع نیاز صنعت، بهبود فرایندهای تولید، افزایش بهرهوری، تولید محصول جدید، ثبت اختراع تایید شده یا انجام موفقیتآمیز طرحهای تحقیقاتی کاربردی مورد نیاز صنعت مربوطه است.
بر اساس این آییننامه محقق پسادکتری مشمول خدمت وظیفه عمومی در صورت احراز شرایط، از مزایای امریه و یا سربازی نخبگان برخوردار میشود.
به گفته پیمان صالحی، دبیرکل شورای عالی علوم، تحقیقات و فناوری (عتف) حقوق پژوهشگران پسادکتری، ۸۰ درصد حقوق استادیار پایه یک دانشگاه تهران است و با موافقت مقام معظم رهبری سالیانه ۵۰۰ نفر میتوانند در قالب دوره پسادکتری، سربازی خود را بگذرانند. بعد از مجوز رهبر معظم انقلاب اسلامی، آییننامه اجرایی این طرح نوشته و تدوین شده و دØ
