پژوهش کاربردی و نظام مسئله محور با بازنگری نظام سنجش و پذیرش دانشجوی ارشد و دکتری می تواند به تکمیل فرآیند توسعه علمی کشور کمک کند و تعیین ظرفیت با «رشته – استاد – محل» کلید این تغییر است.
پژوهشهای کاربردی و نظام مسئله محور در پژوهش یکی از مهمترین دروازههای توسعه علمی کشور است. در این میان بازنگری نظام سنجش و پذیرش دانشجو و توجه به کاربردی شدن و حل مسئله ضرورت امروز جامعه علمی و دانشگاهی کشور است.
در دورانی که هزینه کرد برای امور پژوهشی سرمایه گذاری علمی محسوب میشود و لازم است انبوه مشکلات دیگر نه به روشهای سنتی بلکه با دیدگاه علمی و دانشی حل شود و از سادهترین تا پیچیدهترین گرههای اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و فرهنگی به دست با کفایت علم و دانش گشوده شود باید بتوان از سرمایه انسانی تحصیلات تکمیلی ارشد و دکتری بهره گرفت.
زمان آن فرارسیده است که با بازنگری در نحوه پذیرش دانشجوی کارشناسی ارشد و دکتری تخصصی به خاک خوردن پایان نامهها در کتابخانه ها پایان داده شود و تنها نیازهای واقعی در حوزه پژوهشهای دانشگاهی مورد توجه قرار گیرد. در این زمینه پژوهشهای در مرز دانش نیز از سوی مراکز تحقیقاتی و مراکز کلان تصمیم گیری با نگاه ویژه دنبال شوند.
به تازگی موضوع کاربردی بودن و حل مسئله در پذیرش دانشجویان تحصیلات تکمیلی مورد توجه وزارت علوم، تحقیقات و فناوری قرار گرفته است.
دانشجویان دکتری تخصصی بیش از ۴ درصد کل دانشجویان سال گذشته را تشکیل میدهند و این به معنی بیش از ۱۰۰ هزار پایان نامه دکتری است که قرار است هر کدام به مسئلهای بپردازند.
قسم عمو عابدینی معاون آموزشی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری معتقد است باید در ساختار پذیرش دانشجو و روشهای پذیرش اصلاح انجام شود و فعالیت استادان باید در جهت رفع مشکلات کشور باشد زیرا اگر قرار است تحولی در آموزش عالی کشور اتفاق بیفتد در این مجموعه اتفاق میافتد.
معاون آموزشی وزارت علوم اشاره میکند پذیرش دانشجوی دکتری و ارشد به دو صورت میتواند انجام شود یکی اینکه به صورت حاکمیتی باشد، مانند فناوریهای خط شکن که لازم است دانشجویان مستعد در این مسیر وارد شده و کادر سازی صورت گیرد.
وی میافزاید: یکی مربوط به دانشگاه صنعتی است که باید با صنعت قرارداد بسته شود و عنوان مورد نیاز صنعت در دفترچه پذیرش سازمان سنجش آورده شود. باید برای یک کد، پروژه معرفی شود در این صورت است که دانشجو هم ارتباط با صنعت دارد و هم حقوق خواهد داشت. در طرح تحول باید استاد محوری شکل بگیرد. در حوزه گسترش و برنامهریزی شوراهای تحولی شکل گرفته. این شورا تلاش میکند تمام کشور را معطوف به خود کند. باید دانشگاهها مأموریت گرا شوند.
پیش از این منصور کبگانیان قائم مقام ستاد علم و فناوری شورای انقلاب فرهنگی نیز یادآور شده بود که قرار است وزارت علوم آئین نامه مربوط به پذیرش در تحصیلات تکمیلی را اصلاح کند و در این زمینه طرح کنکور پذیرش دانشجویان دکتری تخصصی به ستاد نقشه جامع علمی کشور ارائه میشود تا راه حلی جامع در این زمینه پیش بینی شود. چرا که هنوز نوع پذیرش در تحصیلات تکمیلی موجب انتقاد دانشگاههای برتر است.
به این ترتیب به نظر میرسد تغییر مهم در پذیرش دانشجوی کارشناسی ارشد و دکتری تخصصی در حوزههای مهم مسئله محور کلید خورده است.
دکتر عبدالرسول پورعباس رئیس سازمان سنجش آموزش کشور در گفتگو با خبرنگار مهر درباره تغییر مهم در سنجش و پذیرش دانشجویان تحصیلات تکمیلی گفت: شورای سنجش و پذیرش تحصیلات تکمیلی مرجع اصلی تغییرات است و هر آنچه شورای سنجش و پذیرش دانشجو در دورههای تحصیلات تکمیلی تصویب کند مبنای کار در پذیرش دانشجو در مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری تخصصی خواهد بود.
وی با اشاره به نظرات متفاوتی که در این زمینه ارائه میشود، گفت: در این زمینه نظرات افراد باید به صورت مکتوب به شورای سنجش و پذیرش تحصیلات تکمیلی ارائه شود و پس از بررسی در صحن شورای سنجش و پذیرش مطرح میشود. اما نکته مهم این است که پس از تصویب اطلاع رسانی میشود و زمان اجرای آن را در شورا تعیین میکنیم.
وی ادامه داد: این طور نیست که هر تغییری انجام دهیم برای سال آینده رخ دهد. بلکه تغییرات آزمونها باید در فرصت زمانی مناسب اطلاع رسانی شود تا داوطلبان آمادگی آن را داشته باشند.
پورعباس اظهار داشت: تغییرات در سطح آزمونهای کارشناسی ارشد و دکتری تخصصی هر زمان که مطرح شود و در نهایت تصویب شود یک سال بعد از آن قابلیت اجرایی خواهد داشت. مصوبه ستاد ملی نقشه جامع علمی کشور در زمینه پذیرش ارشد و دکتری نیز در شورا در حال بررسی است.
وی خاطرنشان کرد: به این ترتیب استادانی که گرنت بیشتری دارند میتوانند تعداد بیشتری دانشجو داشته باشند و به پروژههای ملی کمک کنند. این تغییر در صورت تصویب نهایی در مورد پذیرش دانشجوی کارشناسی ارشد هم به همین شکل رخ میدهد.
پورعباس یادآور شد: سامانه نان که به منظور ثبت نیازها و ایدهها از سوی وزیر علوم مطرح شده است نیز در مسیر پذیرش دانشجو قرار میگیرد. در واقع در این سامانه استاد پروژهها را تعریÙ
